Home / Writings / Articles on art / Wauters

Jef Wauters

JEF WAUTERS, de epicurist van de ziel

Ontroerende, expressieve kinderkopjes, verveelde strenge rechters, statige bisschoppen, sfeervolle strandcabines, fleurige boeketten, swingende muzikanten, carnaval in Venetië en de frele schoonheid van zijn lievelingsbloem,de Iris, zijn zowat de themas die de Deurlese schilder heilig zijn. Met een precieze, soms hyperrealistische benadering brengt hij zijn passie voor dit laatste thema op het canvas. Jef Wauters is van alle markten thuis. Zijn schetsen, aquarellen en zelfs de aanzet van een schilderij in wording benadrukken de maturiteit van de meester.
Honderden penselen, kleurrijke paletten, netjes gereinigde paletmessen, zijn verzameling zeldzame jazz- en bluesschijfjes brengen een unieke sfeer in zijn gezellig atelier, waar een muurbrede glazen schuifdeur uitkijkt op zijn met zorg onderhouden Irisperken.
Kunstschilder Jef Wauters werd op 26 februari 1927 geboren te Mariakerke als zoon van een Gents schoenenfabrikant. Vandaag, zeventig jaar jater, is hij één der bekendste en meest gegeerde hedendaagse Latemse schilders in het buitenland.
Wauters is een productief kunstenaar, maar zeker geen veelschilder. Wat hem vooral beroert is het picturaal veruiterlijken van het innerlijke van de mens, de eenvoud van een strandhuisje of het majestueuze van de Italiaanse architectuur en de onbeschrijfelijke sfeer van het carnaval in Venetië.
Latemse schilder is echter een titel die de artiest Jef Wauters schuwt. Met alle respect voor zij die hem in Latem en Deurle voorafgingen op gebied van beeldende kunst wil hij zich niet in het keurslijf van één of ander "-isme" laten snoeren, hij is wie hij is : Jef Wauters, kunstschilder en levenskunstenaar of zoals wijlen Professor Kluyskens van hem zei : <de hyperrealist van de ziel, want lang voor het woord hyperrealisme werd uitgesproken, had hij, Jef Wauters, zijn ware essentie en betekenis benaderd...>
Als adolescent liep Jef Wauters school aan het Gentse Sint-Lievenscollege. Hoewel hij een meer dan behoorlijk leerling was, had hij weinig zin om zijn tijd te verdoen op de collegebanken.
Een opendeurdag in het Sint-Lucas-Instituut ontsloot nieuwe horizonten. De jonge Jef kwam snel onder de indruk van het onbegrensde, boeiende wereldje van de beeldende kunsten.
Een nieuwe uitdaging voor een rusteloze natuur, die, voor de buitenwereld, een toonbeeld lijkt van rust en sereniteit.
Aan het Sint-Lucas-Instituut volgde hij de lessen sierkunst, tekenen en schilderen bij Gerard Hermans en Maurice Tilley, maar de man die hem in dat prille begin het meest beroerde en een grote invloed had op de schriftuur van zijn eerste werk, was ontegensprekelijk Jules de Sutter, bij wie Jef drie jaar gretig les volgde aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten te Gent.
In 1950 werd Wauters laureaat van de Grote Prijs voor Monumentale Schilderkunst. Deze onderscheiding bracht hem in de gerenommeerde Gentse Galerij Vyncke-Van Eyck, tot de tachtiger jaren de trendsetter van de Oost-Vlaamse kunstwereld. Jef Wauters is een gegeerd kunstenaar in binnen- en buitenland, getuige daarvan zijn de talrijke tentoonstellingen in Europa en zelfs daarbuiten.
Zwerver van nature
Sinds zijn aanloop naar de kunst in dat eerste, primitieve atelier in het Gentse Patershol, heeft Jef Wauters intussen wel een aardig stukje van de wereld gezien. Van 1949 tot 1959 was hij lesgever aan zijn Sint-Lucas. Toen besloot hij van en voor de kunst te gaan leven en huurde een atelier in Parijs. Jef werd er snel bevriend met Bernard Buffet, Zadkine en Foujita. In zijn Parijse periode schilderde hij gelouterd en in een diep ontroerende kleurentaal, de getuigenissen van clochards of straatmadeliefjes en doorvoelde sfeerbeelden van artistieke kroegen of bars.
Later trok hij een lange tijd op met de forains. Hij werd gepassionneerd door het circusleven en uit deze periode onthouden we de enorme rijkheid van zijn kleurenpalet en de daaraan verbonden uitstraling van een affectieve levensvreugde. Hij laat de kunstliefhebber zowel de idee als de vormgevende verwoording "lezen" en naar waarde schatten.
Terug in België vestigt hij zich in Deurle, waar hij teruggrijpt naar de thematiek van zijn beginperiode aan 't Patershol. Met een nog gevarieerder kleurenpalet, oog voor compositie en leggen van emotiviteit, schildert hij het kind en zijn desolate eenzaamheid.
Daarenboven verruimt Jef Wauters zijn thematiek met een unieke reeks stadsgezichten en vooral met zijn befaamde karikaturen van de alles overheersende magistratuur en de kerkelijke overheid. Hoewel hij een sereen, voorbeeldig burger is en zeker geen anarchist of papenvreter wordt zijn oeuvre toch meer sociaal gericht. Het gebrek aan zelfrespect bij de magistratuur of de klerikale machtsdragers en de laksheid van de maatschappij legt hij vast in werken als "Assisenhof" en "Mijn Bisschoppen". Ze zullen na de frele meisjeskopjes, de andere Jef Wauters veropenbaren. De kunstwereld leert dat de vertederde artiest ook maatschappijkritisch uit de hoek kan komen en dit dan ook op een subtiele wijze op het doek kan vastleggen.
Op naar Italië
In Rome wordt Jef Wauters bevriend met de Italiaanse kunstenaar de Chirico. Zijn grote bewondering van de Chirico, de zonnige pracht van het Zuiderse landschap en de vitaliteit van de Italiaan, zullen hem voor altijd aan Italië binden. Toch duurde het tot 1984 eer hij de Venetiaanse schoonheid ontdekte. Jaren had men hem verteld over de unieke uitstraling van de kanalenstad met haar unieke gevels en het onvergetelijke jaarlijkse carnaval. Bang ontgoocheld te zijn, waagt hij toch de stap.Het wordt de sleutel van zijn verdere schilderscarriëre.
Hij laat zich niet verleiden tot het louter fotografische, maar legt met het subliem handschrift van een gevoelskunstenaar de ziel bloot van de dualiteit van de mens in al haar aspecten.
Jaarlijks trekt hij drie weken naar de Venetiaanse Carnevale om vanuit de salons van de Florian het feest in zijn schetsboeken met ruwe, doch sierlijke trekken vast te leggen. Zij zullen de documentatie vormen voor mysterieuze olieverven met kleurrijke figuren en verwijzingen naar de architecturale rijkdom van deze historische stad
Jef Wauters wordt vaak, en niet ten onrechte, de hyperrealist van de ziel genoemd. Op een merkwaardig realistische wijze veruiterlijkt zijn vormentaal de innerlijke bewogenheid van de mens in de kunstenaar. Zijn sterke persoonlijkheid en zijn ongebondenheid aan de druk van het galerijleven, maken van hem een gelouterd artiest, die ontspannen en filosoferend door het leven wandelt. Zijn asserviteit en relativiteitszin brengen hem tot rust en sterken hem bij het zoeken naar een technische perfectie, zowel naar vorm als in kleurgebruik.